Engelli Hakları

Evde bakım hizmetinden kimler faydalanabilir?

a) Engel derecesi %50 ve üzerinde olup, raporlarında “Ağır Engelli” kısmında “ EVET” ibaresi olanlar,

b) Başkasının yardımı ve bakımı olmadan günlük hayatını devam ettirmesi mümkün olmayanlar (yeme, içme, tuvalet ve temizlik vb. ihtiyaçlarını tek başına gideremeyecek)

c) Aile bireylerinin her türlü gelirleri toplamı, birey sayısına bölündüğünde kişi başına düşen gelir bir aylık net asgari ücretin 2/3’ ünden az olanlar bakım hizmeti için başvuruda bulunabilir.

Vakıflar Genel Müdürlüğü’nce verilen muhtaç aylığından kimler hangi şartlarla yararlanır?

Annesi ya da babası olmayan muhtaç çocuklar ile % 40 ve üzeri engelli olan muhtaçlara;
a) Sosyal güvencesi olmaması,
b) Herhangi bir gelir veya aylığı bulunmaması,
c) Mahkeme kararı veya kanunla bakım altına alınmamış olması,
d) Gelir getirici taşınır ve taşınmaz malı mevcut olmaması veya olup da bunlardan elde edeceği aylık ortalama gelirinin Vakıflar Yönetmeliğince belirlenen muhtaç aylığı miktarını geçmemesi halinde muhtaç aylığı bağlanır.
Muhtaçlık aylığı tutarı her yıl değişmekte olup güncel tutarlar www.vgm.gov.tr/sayfa.aspx?Id=14 internet adresinde yer almaktadır.

Engelli devlet memurları nasıl emekli olurlar?

5510 sayılı kanundan önce çalışmaya başlayan ve çalışmaya başlamadan önce usulüne uygun alınmış bir raporla en az %40 engelli olduğunu gösterir raporu bulunanlarla, doğuştan %40 engelli olduğunu gösterir raporu bulunanlar 5400 gün prim yatırmak suretiyle emekli olma hakkı elde edeceklerdir.
İlk kez 01.10.2008 tarihinden sonra kuruma tabi olup memur olanlardan, engel derecesi %50-59 arasında olanlar 5760, %40-49 arasında olanlar 6480 günde emekli olabileceklerdir.

ÖTV muafiyeti hangi araçları kapsamaktadır?

Engellilerle ilgili yurtiçinden sıfır araç alımında ÖTV muafiyeti sağlanmaktadır. ÖTV muafiyeti;

a) Motor hacmi ne olursa olsun tüm motosikletleri,
b) Motor hacmi 1600 cm³’ ü geçmeyen binek otomobilleri,
c) Motor hacmi 2800 cm³’ ü geçmeyen ticari taşıtları kapsamaktadır.

Engellilere karşı istihdam sürecinde ayrımcılığı önlemeye ilişkin nasıl bir düzenleme vardır?

5378 sayılı Engelliler Hakkında Yasanın 14’üncü maddesinde; “İşe alımda; iş seçiminden, başvuru formları, seçim süreci, teknik değerlendirme, önerilen çalışma süreleri ve şartlarına kadar olan safhaların hiçbirinde engellilerin aleyhine ayrımcı uygulamalarda bulunulamaz.

Çalışan engellilerin aleyhinde sonuç doğuracak şekilde, engeliyle ilgili olarak diğer kişilerden farklı muamelede bulunulamaz. Yine 4857 Sayılı İş Kanununun 5 Maddesi de aynı şekilde işe alımda ayrım yapılamayacağını düzenlemektedir. Aynı zamanda ayrımcılık yapıldığının tespiti halinde işverenin tazminat ödeyeceğini hüküm altına almaktadır.

Çalışan veya iş başvurusunda bulunan engellilerin karşılaşabileceği engel ve güçlükleri azaltmaya veya ortadan kaldırmaya yönelik istihdam süreçlerindeki önlemlerin alınması ve işyerinde fiziksel düzenlemelerin bu konuda görev, yetki ve sorumluluğu bulunan kurum ve kuruluşlar ile işyerleri tarafından yapılması zorunludur. Engellilik durumları sebebiyle işgücü piyasasına kazandırılmaları güç olan engellilerin istihdamı, öncelikle korumalı işyerleri aracılığıyla sağlanır. Şeklinde düzenlemeler mevcuttur.

İşverenler iş yerlerinde engellilere yönelik düzenleme yapmakla yükümlü müdür?

a) Memurlar için: “engelli memur çalıştırmak zorunda olan kurum ve kuruluşlar çalışma yerlerini engellilerin çalışmalarını kolaylaştıracak şekilde düzenlemek, gerekli tedbirleri almak ve engellilerin çalışmalarıyla ilgili özel yardımcı ve destekleyici araç-gereçleri temin etmek zorundadır. Belirli bir mesleği olan engellilerin meslekleri ile ilgili işlerde çalıştırılmaları esastır. Belirli bir mesleği olmayan veya mesleğine uygun kadro bulunmayan engelliler, engel durumlarına göre, yapabilecekleri hizmetlere ait kadrolarda çalıştırılır. Engelliler, engellerini artırıcı veya ek engel getirici işlerde çalıştırılamazlar.

b) İşçiler için: işverenler, işyerlerini, imkânlar ölçüsünde, engellilerin çalışmalarını kolaylaştıracak şekilde hazırlamak, sağlıkları için gerekli tedbirleri almak, mesleklerinde veya mesleklerine yakın işlerde çalıştırmak, işyerleriyle ilgili bilgi ve yeteneklerini geliştirmek, çalışmaları için gerekli araç ve gereçleri sağlamak zorundadır. Engelliler, yapabilecekleri işler dışında sağlıklarına zarar verecek ve engellerini arttıracak işlerde çalıştırılamaz. Uygun koşulların varlığı halinde çalışma sürelerinin başlangıç ve bitiş saatleri, engellinin durumuna göre belirlenir.

Engellilerin haklarıyla ilgili her türlü bilgiyi nereden öğrenebilirim?

Engellilerin yasal haklarıyla ilgili her türlü bilgiye Fiziksel Engelliler Vakfı bünyesinde kurulan Mutlu Engelli Hattı Çağrı Merkezi’nin 444 60 00 ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’na bağlı Alo Sosyal Yardım Hattı’nın 144 numaralı telefonları aranarak ulaşılabilir.